LATEST ARTICLE

6/recent/ticker-posts

QANDHADA CARUURTA / FEVER IN CHILDEREN



Qandhada Carruurta: Waa Maxay, Heerkulkee Loo Yaqaaan Qandho, Sababaha iyo Daweynta:

Qandho (Fever) waa marka heerkulka jirka ilmaha uu ka sarreeyo heerka caadiga ah. Qandhadu badanaa waa calaamad muujinaysa in jirku la dagaallamayo infekshan ama xaalad kale.

Heerkulka caadiga ah waa imisa? / What is normal body temperature?

Heerkulka jirka carruurtu wuu yara kala duwanaan karaa iyadoo ku xiran waqtiga maalinta, meesha lagu cabbirayo iyo thermometer-ka la isticmaalayo.

 * Guud ahaan, heerkul ku dhow 36°C–36.5°C ayaa inta badan loo arkaa inuu yahay heer caadi ah.

 * Waxaa muhiim ah in la ogaado in 37.5°C ama ka badan loo tixgeliyo qandho marka heerkulka si sax ah loo cabbiro.

Goorma ayaa ilmaha la dhihi karaa qandho ayuu qabaa?        


 * Ka yar 37°C: badanaa qandho looma tixgeliyo.

 * 37.5°C ama ka badan: waxaa loo tixgeliyaa qandho.

 * Heerkul aad u sarreeya ama ilmaha oo aad u xanuunsan: wuxuu u baahan yahay qiimeyn caafimaad.

Maxaa keena qandhada carruurta? / What causes fever in children?

Sababaha ugu badan waxaa ka mid ah:

 * Infekshannada fayraska – sida hargabka iyo infekshannada neef-mareenka.

 * Infekshannada bakteeriyada – sida qaar ka mid ah infekshannada kaadi-mareenka iyo sambabada.

 * Infekshanka dhegta ama cunaha.

 * Infekshannada caloosha iyo mindhicirka.

 * Jirka oo ka falceliya tallaal, taas oo mararka qaar keeni karta qandho fudud oo muddo gaaban ah.

 * Xaalado kale oo caafimaad oo u baahan baaritaan haddii qandhadu sii socoto ama ay la socoto calaamado kale.

Calaamadaha qandhada / Symptoms of fever

Ilmaha qandhada qaba waxaa laga yaabaa inuu yeesho:

 * Jirka oo kulul

 * Dhidid ama qabow/qarracan

 * Daal iyo hurdo badan

 * Cunto ama cabitaan uu qadan wayo

 * Xanaaq ama oohin badan

 * Madax-xanuun, haddii uu ilmahu da’ ahaan awood u leeyahay inuu sheego

 * Mararka qaar neefsashada oo ku adkaata iyadoo ku xiran sababta qandhada

> Fiiro gaar ah: Heerkulka ilmaha gacanta lagu taabto keliya laguma xaqiijin karo. Thermometer ayaa ah habka saxda ah ee lagu cabbiro heerkulka.

> 

Sidee thermometer loogu cabbiraa ilmaha? / How to measure temperature?

Isticmaal thermometer dijitaal ah oo nadiif ah. Habka cabbirka wuxuu ku xiran yahay nooca thermometer-ka iyo da’da ilmaha.

Marka heerkulka la cabbirayo:

 * Thermometer-ka si sax ah u dhig meesha loogu talagalay.

 * Sug ilaa uu thermometer-ku muujiyo natiijada.

 * Qor heerkulka iyo waqtiga la cabbiray.

 * Haddii aad mar kale cabbirayso, isku day inaad isticmaasho isla habkii si natiijooyinka loo barbar dhigi karo.

Maxaa ilmaha qandhada qaba lagu sameeyaa guriga? / Home care for fever

Haddii ilmuhu xaaladdiisu wanaagsan tahay:

 * Sii biyo badan cabsii si looga hortago fuuqbaxa.

 * Ilmaha naaska nuugaya sii naasnuujin badan.

 * U labis dhar khafiif ah oo raaxo leh.

 * U qabay ama mara qoyan ku dabool.

 * Si joogto ah u la soco heerkulka iyo xaaladdaada guud.

 * Haddii uu ilmuhu dhibsanayo, daawo qandho-Jabiye ah ayaa mararka qaar loo isticmaali karaa iyadoo lagu salaynayo da’da/miisaanka ilmaha iyo talada dhakhtar ama farmashiiste.

> Digniin: Ha siin aspirin carruurta. Sidoo kale ha siin antibiyootik adigoon dhakhtar kula tashan, sababtoo ah qandho badan waxaa keena fayras oo antibiyootiggu ma daweeyo.

> 

Sidee looga hortagi karaa qandhada? / How to prevent fever

Qandho kasta lama hortagi karo, laakiin waxaa la yareyn karaa infekshannada keena qandhada iyadoo:

 * Gacmaha si joogto ah loo dhaqo.

 * Ilmaha laga fogeeyo dadka qaba infekshannada faafa marka ay suurtagal tahay.

 * Ilmaha la siiyo tallaallada loogu talagalay da’diisa.

 * Cuntada iyo biyaha si nadaafad leh loo diyaariyo.

 * Guriga iyo agagaarka ilmaha lagu ilaaliyo nadaafad wanaagsan.

Goorma ayaa ilmaha dhakhtar loo geynayaa? / When to see a doctor?

Raadi daryeel caafimaad haddii:

 * haday qandhadu ka badato 3 malin intay ilmaha haysay oo saidna udaran tahay 39 iyo kabadan tahay.

 * Ilmuhu neefsashada ku dhibtoodo.

 * Aad u hurdo badan yahay ama si adag loo toosin karo.

 * Uusan cabbi karin ama uu leeyahay calaamado fuuqbax.

 * Qandhadu sii socoto ama xaaladda ilmaha ay ka sii darayso.

 * hadi lagu arko calamadaha halista sida in ilmuhu matagayo wax walbo lasiiyo inu afka wax ka qadanayn in uu jares leyahay iyo in nabra afka uga sobaxen

Gunaanad / Conclusion

Qandho lafteedu ma aha cudur; waa calaamad inta badan la xiriirta infekshan. Heerkul 37.5°C ama ka badan ayaa guud ahaan loo tixgeliyaa qandho. Waxa ugu muhiimsan ma aha oo keliya tirada thermometer-ka, balse waa xaaladda guud ee ilmaha, da’diisa iyo calaamadaha kale ee la socda.

Fiiro gaar ah: Haddii ilmaha yar, gaar ahaan kan ka yar 3 bilood, uu leeyahay 38°C ama ka badan, waa muhiim in si degdeg ah loola xiriiro xirfadle caafimaad. (Neylahealth.com)


Post a Comment

0 Comments